Η Αμπερντίν των δύο ευρωπαϊκών τίτλων

Από το Εδιμβούργο στο Αμπερντίν, o ΠΑΟΚ επιστρέφει στην Σκωτία για την 3η αγωνιστική του UEFA Conference League. Αυτή τη φορά, λίγες μόλις μέρες αφότου η καταιγίδα «Μπάμπετ» σάρωσε το βορειοανατολικό τμήμα της χώρας. Η ιστορική Αμπερντίν, αυτή που μπορεί να καυχιέται ότι κέρδισε τη Ρεάλ Μαδρίτης και κατέκτησε ευρωπαϊκή κούπα, η ομάδα που άλλοτε χτίστηκε από τον σερ Άλεξ Φέργκιουσον, μπορεί να μην ξεκίνησε δα με τον καλύτερο τρόπο στο πρωτάθλημα, μα παραμένει ένας σύλλογος που διψά για τίτλους κι ένας, αν μη τι άλλο, υπολογίσιμος αντίπαλος

Τις προθήκες της κοσμούν τέσσερα πρωταθλήματα Σκωτίας, επτά Κύπελλα, έξι Λιγκ Καπ, ένα Κύπελλο Κυπελλούχων Ευρώπης (1983) κι ένα UEFA Σούπερ Καπ (1983). Και όλα αυτά δεν θα είχαν γίνει ποτέ αν ο μόλις 37 ετών Άλεξ Φέργκιουσον δεν είχε αναλάβει την ομάδα το 1978, τότε που ζήτησε επιτακτικά να σπάσει το …μονοπώλιο της Γλασκώβης. Ήχησε ουτοπικό τότε, την εποχή που ένας βαθμός στη Γλασκώβη φάνταζε κατόρθωμα, μα στην πρώτη χρονιά του Φέργκιουσον η ομάδα πήρε το Χ στο Άιμπροξ από την Ρέιντζερς. The rest is history…

Η σημερινή Αμπερντίν FC ιδρύθηκε το 1903, μετά τη συγχώνευση τριών συλλόγων που εδρεύουν στην πόλη (Αμπερντίν, Βικτόρια Γιουνάιτεντ και Όριον). Έδωσε το πρώτο της παιχνίδι στις 15.08.1903 με την Στενχάουσμιρ.

· Την πιο ευρεία νίκη της την πέτυχε επί της Πίτερχεντ με 13-0 στο Κύπελλο Σκωτίας το 1923. Την βαρύτερη ήττα της (9-0) την υπέστη από την Σέλτικ στις 6 Νοεμβρίου 2010.

· Υπό την καθοδήγηση του σερ Άλεξ Φέργκιουσον, ο σύλλογος κέρδισε τρία πρωταθλήματα, τέσσερα Κύπελλα Σκωτίας, ένα Λιγκ Καπ, το Κύπελλο Κυπελλούχων Ευρώπης, το Ευρωπαϊκό Σούπερ Καπ και ένα Κύπελλο Ντράιμπρο. Όλα σε διάστημα επτά ετών!

· Κατέκτησε το πρωτάθλημα και την σεζόν 1979-80, συν άλλα δύο, αυτό του 1983-84 και του 1984-85. Από το 1982 έως το 1984 δε, κατακτούσε το Κύπελλο Σκωτίας. Κατά τη διάρκεια του Κυπέλλου Κυπελλούχων Ευρώπης το 1983, η Αμπερντίν κέρδισε τις Σιόν, Ντιναμό Τιράνων και Λεχ Πόζναν, για να αντιμετωπίσει την Κυπελλούχο Γερμανίας Μπάγερν Μονάχου (λευκή ισοπαλία στο Μόναχο, 3-2 στη Σκωτία). Στον ημιτελικό αντιμετώπισε τον ανενεργό πια βελγικό σύλλογο Βάτερσαϊ (5-1 εντός, ήττα 1-0 εκτός) κι έφυγε για τον τελικό κόντρα στην Ρεάλ Μαδρίτης.

· Στις 11 Μαϊου 1983 στο …φλεγόμενο από Σκωτσέζους στάδιο Ούλεβι του Γκέτεμποργκ, η Αμπερντίν κέρδισε τη Ρεάλ Μαδρίτης με 2–1 με το γκολ του Χιούιτ στο 112’, για να γίνει η τρίτη ομάδα της Σκωτίας που κατακτά ευρωπαϊκό τρόπαιο. Ο Αλφρέντο ντι Στέφανο είχε δηλώσει τότε: «Η Αμπερντίν έχει στοιχεία που δεν αγοράζονται με το χρήμα, έχει ψυχή και ομαδικό πνεύμα, χτισμένα μέσα σε μια οικογενειακή παράδοση».

· Συνέχισε με τόση ορμή που κέρδισε και το ευρωπαϊκό Σούπερ Καπ κόντρα στο Αμβούργο (0-0 το πρώτο ματς, 2-0 το δεύτερο).

· Έφτασε μέχρι τα ημιτελικά του Κυπελλούχων και την επόμενη σεζόν 1983-84.

· Όταν έφυγε για την Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ ο σερ Άλεξ, η ομάδα άλλαξε οκτώ προπονητές από το 1986 έως το 1999!

· Στον πάγο της έχουν καθίσει μόνο Σκωτσέζοι προπονητές, με εξαίρεση τον Δανό Έμπε Σκόντβαλ (1999), η πρώτη χρονιά του οποίου συνδέθηκε με κάποιες από τις βαρύτερες ήττες στην ιστορία του συλλόγου. Έμεινε ωστόσο ως το 2002, όταν και αντικαταστάθηκε από τον Στιβ Πάτερσον, που απολύθηκε σχεδόν άμεσα, όταν δεν εμφανίστηκε σε αγώνα, λόγω του ότι είχε πιει περισσότερο αλκοόλ από όσο έπρεπε, προφανώς…

· Κατέκτησε το πρώτο της τρόπαιο, έπειτα από 19 χρόνια, το 2014, κερδίζοντας 4-2 στα πέναλτι την Ινβερνές στον τελικό του Λιγκ Καπ Σκωτίας.

· Στις διοργανώσεις του Europa League των τελευταίων σεζόν, ηττήθηκε στον τρίτο προκριματικό γύρο τέσσερις φορές. Το 2015–16 από Καϊράτ, το 2016–17 από την Μάριμπορ, το 2017–18 από τον Απόλλωνα Λεμεσού και το 2019–20 από τη Ριέκα.

· Η Αμπερντίν ήταν δεύτερη στο πρωτάθλημα το 2016–17, φτάνοντας στους δύο τελικούς κυπέλλου, αλλά ηττήθηκε με 3–0 από τη Σέλτικ στο Λιγκ Καπ και 2–1 και πάλι από την Σέλτικ στο Κύπελλο Σκωτίας. Δεύτερη τερμάτισε και την αμέσως επόμενη σεζόν.

· Το 2019 υπέγραψε συμφωνία με την ομάδα του MLS, Atlanta United, η οποία απέκτησε το 10 τοις εκατό των μετοχών της έναντι 2.000.000 ευρώ.

· Τη σεζόν 2022-23 η Αμπερντίν τερμάτισε 3η παίρνοντας το ευρωπαϊκό εισιτήριο για τα Play Off του Europa League. Εκεί αποκλείστηκε από την Χάκεν με συνολικό σκορ 5-3.

· Από τις λευκές φανέλες και τα μπλε σορτς, η Αμπερντίν πέρασε στα κιτρινόμαυρα (εξ ου και το «The Wasps», δηλαδή «Οι Σφήκες») και στη συνέχεια στα ερυθρόλευκα.

· Ο σύλλογος δεν είχε επίσημο έμβλημα πριν από το 1972. Πλέον ωστόσο, στο λογότυπο της εμφανίζονται και τα δύο αστέρια, που σηματοδοτούν τα δύο ευρωπαϊκά τρόπαια.

· Οι οπαδοί της Αμπερντίν αυτοαποκαλούνται «Κόκκινος Στρατός».

· Όσον αφορά τοπικές αντιπαλότητες, η Αμπερντίν έχει παίξει σπάνια στην ίδια κατηγορία με τους γεωγραφικά κοντινότερους γείτονές της (Πίτερχεντ, Μόντροουζ, Άρμπροουθ). Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, εξάλλου, λόγω της επιτυχίας τόσο στο εσωτερικό όσο και στην Ευρώπη των Αμπερντίν και Νταντί Γιουνάιτεντ, το ζευγάρι ήταν γνωστό ως New Firm, όμως η Νταντί Γιουνάιτεντ είχε κυρίως …κόντρα με την γειτονική Νταντί. Ούτε με την Ρέιντζερς υπάρχει ακριβώς ανταγωνισμός, καθώς εκείνοι έχουν το δικό τους πολύ παλαιότερο Old Firm με τη Σέλτικ. Βέβαια, η κόντρα της Αμπερντίν με την Ρέιντζερς προέκυψε μετά από μια σειρά περιστατικών σε αγώνες μεταξύ των δύο συλλόγων τη δεκαετία του 1980 – τάκλιν και φάουλ που ξεφεύγουν από την …νόμιμη έννοια του όρου – όπως και συχνές βίαιες συγκρούσεις των οπαδών τους. Ίσως δε, μπορεί να ειπωθεί ότι υπάρχει από το 2004 κι έπειτα μια αντιπαλότητα με την Ινβερνές. Μετά το 2010, εξάλλου, αυξήθηκε ο ανταγωνισμός με την Σέλτικ. Τα επεισόδια που σημειώθηκαν σε αγώνες σχετίζονταν κυρίως με πολιτικές αναταραχές.

· Τα …παρατσούκλια της Αμπερντίν πολλά. Το «The Dons» χρησιμοποιείται τουλάχιστον από το 1913, με ασαφή προέλευση. Ίσως προέρχεται από τη λέξη «don» που σημαίνει «δάσκαλος», δεδομένης της ιστορίας της πόλης ως πανεπιστημιακής, ίσως είναι μια αναφορά στον κοντινό ποταμό Ντον, ή κάτι που προκύπτει από τη λέξη Aberdonians. Πριν από αυτό, η ομάδα ήταν γνωστή ως «The Wasps» ή «The Black and Golds», λόγω της ριγέ κιτρινόμαυρης εμφάνισης της εποχής. Όπως άλλωστε, συμβαίνει με πολλές ομάδες που παίζουν με κόκκινα, η Αμπερντίν αποκαλείται και «The Reds», ενώ κάποιοι οπαδοί της την αναφέρουν και ως «The Dandy Dons» ή «The Dandies».

· Οι αντίπαλοι σύλλογοι αναφέρονται περιστασιακά στην Αμπερντίν ως «The Sheep» («Τα Πρόβατα») και στους οπαδούς της ως «Sheep Shaggers» (δεν θα το μεταφράσουμε…). Καθότι έχουν χιούμορ οι φίλοι της Αμπερντίν …υιοθέτησαν το «The Sheep» και το έκαναν τραγούδι με τον τίτλο «The Sheep are on fire» («Τα πρόβατα καίγονται»). Αρχικά πάντως, τραγουδήθηκε ως αστείο με αφορμή έναν οπαδό της Αμπερντίν που «πυρπολήθηκε» σε ένα τρένο φορώντας μια σπιτική στολή προβάτου!

Γρανιτένια πολιτεία

Aγαπάμε τη Σκωτία για το ανυπότακτο πνεύμα της, τα Highlands, τα ομιχλώδη κάστρα, τον Σων Κόνερι και το Αμπερντίν, μια πόλη σμιλεμένη από γρανίτη, που λαμπυρίζει στον ήλιο. Η επί σειρά αιώνων στενή, μεσαιωνική πόλη, κάπου στα 1800 άρχισε να μεταμορφώνεται στο εύρωστο –χάρη στα πλούσια κοιτάσματα πετρελαίου – κοσμοπολίτικο και κομψό Αμπερντίν του σήμερα, που διατηρεί ωστόσο, ανεξίτηλη τη γοητεία της ιστορίας του.

Η τρίτη μεγαλύτερη πόλη της Σκωτίας, στο βορειοανατολικό τμήμα της χώρας, έχει πληθυσμό 230.000 κατοίκους και είναι χτισμένη στις εκβολές των ποταμών Dee και Don στη Βόρεια Θάλασσα. Χαρακτηρίζεται από περίτεχνη αρχιτεκτονική και ιστορικά κτίρια, πλακόστρωτους δρόμους, κήπους μαγικούς, προάστια και αγροικίες παραμυθένιες. Δεν κοιμάται νωρίς, βρίθει φοιτητών, γκαλερί και φυσικά pubs. Ιδού ένας μίνι οδηγός της πόλης που θα φιλοξενήσει τον ΠΑΟΚ.

· Το Αμπερντίν βρίσκεται 150 χιλιόμετρα βορειοανατολικά του Εδιμβούργου και περίπου 650 χιλιόμετρα βόρεια του Λονδίνου.

· Το Πανεπιστήμιο του Αμπερντίν με μεγάλη ακαδημαϊκή φήμη, χρονολογείται από το 1495 και είναι το τρίτο παλαιότερο πανεπιστήμιο στη Σκωτία και το πέμπτο παλαιότερο στον αγγλόφωνο κόσμο. Αρχικά ήταν γνωστό ως King’s College. Τα κτίρια της πανεπιστημιούπολης χρονολογούνται από τον 16ο αιώνα, με πιο αξιοσημείωτο εξ αυτών το King’s College Chapel με τον χαρακτηριστικό Πύργο του Στέμματος. Το πανεπιστήμιο έχει επενδύσει 220 εκ. ευρώ σε νέες εγκαταστάσεις, φοιτούν σ’ αυτό περίπου 13.500 φοιτητές, ενώ πέντε κάτοχοι βραβείου Νόμπελ έχουν αποφοιτήσει από αυτό.

· Η Union Street ονομάστηκε από τις Πράξεις της Ένωσης του 1800 με την Ιρλανδία, έχει μήκος περίπου ένα μίλι και αποτελεί επίτευγμα μηχανικής δεξιότητας. Οι ντόπιοι αποκαλούν την μεγάλη λεωφόρο «Γρανιτένιο Μίλι». Άρχισε να κατασκευάζεται το 1801 ως μια μεγάλη οδογέφυρα πάνω από δύσκολο έδαφος. Μα οι γρανιτένιες βεράντες της Union Street ήταν τόσο δαπανηρές και εν μέρει η αιτία της χρεοκοπίας του Αμπερντίν μεταξύ 1814 και 1825.

· Το Union Terrace Gardens είναι ένας μεγάλος …υπόγειος κήπος στη δυτική πλευρά του κέντρου της πόλης. Χρονολογείται από τη βικτωριανή εποχή και έχει μια παλιά οδογέφυρα που βρίσκεται στη μία άκρη. Ένα από τα αγάλματα που κοσμούν τον κήπο είναι αυτό του William Wallace.

· Το Αμπερντίν είναι μια από τις ελάχιστες μεγάλες πόλεις στο Ηνωμένο Βασίλειο που έχει αμμώδη παραλία! Η παραλία Aberdeen & Boardwalk είναι μια μεγάλη έκταση χρυσής άμμου κατά μήκος του ανατολικού τμήματος της πόλης.

· Η παλιά πόλη ήταν για μεγάλο χρονικό διάστημα απομονωμένη. Μέρος της πόλης του Αμπερντίν έγινε μόλις το 1891. Σήμερα στην περιοχή δεσπόζει η πανεπιστημιούπολη του ιστορικού Πανεπιστημίου του Αμπερντίν. Μια βόλτα στην παλιά πόλη επιβάλλεται. Απέχει άλλωστε, περίπου μισή ώρα με τα πόδια από το κέντρο της πόλης.

· Το κάστρο Balmoral χτίστηκε από τη βασίλισσα Βικτώρια και τον πρίγκιπα Αλβέρτο. Ολοκληρώθηκε το 1856 και από τότε είναι η εξοχική της βρετανικής βασιλικής οικογένειας. Αν και μόνο ένα μικρό τμήμα του κάστρου είναι ανοιχτό για τους επισκέπτες (η αίθουσα χορού), οι εκτεταμένοι κήποι είναι πάντα ανοιχτοί για το κοινό.

· Εκτιμάται ότι κάποτε υπήρχαν στη Σκωτία 3.000 κάστρα. Μπορείτε να θαυμάσετε 17 από αυτά μέσω της ξενάγησης Castle Trail, που πραγματοποιείται στην περιοχή γύρω από το Αμπερντίν.

· Στους τοίχους του καθεδρικού ναού St Machar’s Cathedral λέγεται ότι είναι θαμμένο ένα μέρος από το σώμα του William Wallace. Ο Σκωτσέζος ευγενής και πατριώτης, πρωταγωνιστής του πολέμου κατά των Άγγλων κατά τη διάρκεια της ανεξαρτησίας της Σκωτίας, εκτελέστηκε το 1305. Το σώμα του τεμαχίστηκε και εστάλη σε διάφορες γωνιές της χώρας ως προειδοποίηση στους διαφωνούντες.

· Το Μουσείο Tolbooth βρίσκεται σε ένα από τα παλαιότερα και πιο ενδιαφέροντα κτίρια του Αμπερντίν, μια πρώην φυλακή του 17ου αιώνα. Το μουσείο εστιάζει στην τοπική ιστορία, ειδικά σε σχέση με το έγκλημα και την τιμωρία ανά τους αιώνες. Προφανώς, υπάρχουν κι αυτοί που πιστεύουν ότι το κτίριο είναι στοιχειωμένο!

· Το Marischal College χτίστηκε το 1837. Είναι το δεύτερο μεγαλύτερο κτίριο από γρανίτη στον κόσμο!

· Προφανώς θα επισκεφτείτε κάποια από τα πολλά αποστακτήρια ουίσκι! Το Aberdeenshire και η κοντινή Moray φιλοξενούν πολλά. Τα πλησιέστερα είναι το Glen Garioch Distillery (μόλις 30 λεπτά οδικώς από το κέντρο της πόλης) και το Royal Lochnagar Distillery (κοντά στο κάστρο Balmoral). Το Aberdeen απέχει επίσης περίπου 1 έως 1,5 ώρα οδικώς από το διάσημο «σπίτι του Chivas Regal», το Strathisla Distillery, το αποστακτήριο Glenfiddich ή το Cardhu.

· Η είσοδος στα περισσότερα από τα μουσεία και τα κύρια αξιοθέατα της πόλης είναι δωρεάν!

· Οι ντόπιοι μιλούν μερικές φορές σε μια διάλεκτο που ονομάζεται δωρική. Ονομάζονται Aberdonians.

Pittodrie Stadium 

Μόλις 550 μέτρα από τη Βόρεια Θάλασσα και με μοναδική …παρεμβολή ανάμεσα σε αυτό και την παραλία, το γήπεδο γκολφ King’s Links, το «σπίτι» της Αμπερντίν είναι ίσως το πιο παγωμένο – όχι φυσικά, σε ό,τι αφορά την ατμόσφαιρα που δημιουργούν οι φίλοι της-γήπεδο στη Μεγάλη Βρετανία. Το Pittodrie Stadium εγκαινιάστηκε το 1899 –με ένα 7-1 επί της Νταμπάρτον – ανακαινίστηκε το 1993 κι έχει μέγιστη χωρητικότητα 20.866 θέσεων. Καθ’ όλη τη διάρκεια της ύπαρξής της η Αμπερντίν αγωνίζεται στο Pittodrie.

· Το Pittodrie πήρε το όνομά του από τα Pictish (παλιά σκωτσέζικη διάλεκτος) και μεταφράζεται ως «τόπος κοπριάς», καθώς όταν η Αμπερντίν αγόρασε τη γη το 1891, χρησιμοποιούταν για να σταβλίζονται άλογα της αστυνομίας και βρισκόταν σε μια χωματερή.

· Στις 15 Αυγούστου 1903, 8.000 θεατές βρέθηκαν εκεί για να παρακολουθήσουν το πρώτο παιχνίδι της Αμπερντίν (1-1 με την Στενχάουσμιρ).

· Το ρεκόρ προσέλευσης είναι 45.061, κατά τη διάρκεια αγώνα Κυπέλλου Σκωτίας μεταξύ της Αμπερντίν και της Χαρτς στις 13 Μαρτίου 1954.

· Αποτελείται από τέσσερις εξέδρες, την κεντρική κερκίδα, η οποία στεγάζει επίσης τα γραφεία του συλλόγου και τις εγκαταστάσεις των παικτών, την Merkland Road (αλλιώς Red Shed) που βρίσκεται απέναντι από την κύρια κερκίδα και φιλοξενεί τον μεγαλύτερο αριθμό θεατών και το περίπτερο Richard Donald στα ανατολικά, το οποίο ολοκληρώθηκε το 1993 με σουίτες φιλοξενίας, μεταξύ άλλων. Το ¼ της Merkland Road φιλοξενεί τους φίλους της αντίπαλης ομάδας.

· Το 1978, το Pittodrie έγινε το πρώτο πλήρως καλυμμένο, σε όλες του τις θέσεις, στάδιο στη Βρετανία.

· Στις 6 Φεβρουαρίου 1971, μια πυρκαγιά κατέστρεψε μέρος της κεντρικής κερκίδας και κατέστρεψε τα αποδυτήρια και τα γραφεία του συλλόγου. Το τρόπαιο του Κυπέλλου Σκωτίας διεσώθη από τους πυροσβέστες.

· 15 διεθνείς αγώνες της Σκωτίας έχουν διεξαχθεί στο Pittodrie. Εκεί η Εθνική Σκωτίας έχει κερδίσει δέκα φορές, έχει αναδειχθεί δύο φορές ισόπαλη και υπέστη τρεις ήττες, με πιο πρόσφατη αυτή με 1–0 από την Ολλανδία στις 9 Νοεμβρίου 2017.

· Από το 2005 κι έπειτα το Pittodrie έχει φιλοξενήσει τέσσερις διεθνείς αγώνες ράγκμπι.

· Έχει χρησιμοποιηθεί και για συναυλίες, όπως αυτές του Έλτον Τζον και του Ροντ Στιούαρτ.

· Από το 2009, η Αμπερντίν εξετάζει την προοπτική ενός νέου γηπέδου, καθώς η περαιτέρω ανάπτυξη του Pittodrie δεν είναι δυνατή λόγω της παλαιότητας του εδάφους και των περιορισμών από τη γύρω περιοχή. Έκτοτε, περιοχές βρέθηκαν, δημοτικά συμβούλια απέρριψαν ή ενέκριναν προτάσεις, που δεν πραγματοποιήθηκαν, στην πορεία η πανδημία του COVID-19 έθεσε τα πάντα σε αναμονή και πλέον η Αμπερντίν, από τον Αύγουστο του 2021, εξετάζει ένα εναλλακτικό σχέδιο κατασκευής γηπέδου στην παραλία της πόλης.